Wist u dat?
Een groeiende verzameling juridische regels die voor burgers en ondernemers het verschil kunnen maken. Kort uitgelegd, met een betrouwbare bron en een verwijzing naar het bijbehorende rechtsgebied.
Regels die u op tijd wilt kennen
De hoofdregel is vaak eenvoudig. De toepassing hangt af van de omstandigheden. Daarom noemen we bij ieder onderwerp ook de belangrijkste nuance.
31 onderwerpen
Zes weken om bezwaar te maken
U moet meestal binnen zes weken na de bekendmaking van een overheidsbesluit bezwaar maken. Wilt u vergoeding van de kosten voor professionele rechtsbijstand? Vraag daar dan om voordat op het bezwaar wordt beslist.
Bedenktijd na een vaststellingsovereenkomst
Heeft u schriftelijk ingestemd met ontslag met wederzijds goedvinden? Dan heeft u veertien dagen bedenktijd. Wijst de werkgever u niet schriftelijk op die bedenktijd, dan wordt deze verlengd tot 21 dagen.
Vaak veertien dagen bedenktijd bij koop op afstand
Koopt u als consument online, telefonisch of aan de deur een product of dienst? Dan heeft u vaak veertien dagen bedenktijd. Voor onder meer maatwerk, bepaalde vrijetijdsdiensten en sommige digitale producten gelden uitzonderingen.
Een verhuurder kan de huur niet zomaar beëindigen
Voor opzegging van woonruimte is een wettelijke reden nodig. Stemt de huurder niet schriftelijk in met de opzegging, dan moet de verhuurder in beginsel naar de rechter. Totdat de rechter beslist, loopt de huur door.
Bij een datalek kan de klok direct gaan lopen
Een meldingsplichtig datalek moet een organisatie in beginsel binnen 72 uur na ontdekking melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Niet ieder beveiligingsincident hoeft te worden gemeld, maar ieder datalek moet wel worden beoordeeld en geregistreerd.
Binnen vier weken antwoord op een Woo-verzoek
Een overheidsorganisatie moet normaal binnen vier weken op een Woo-verzoek beslissen. Bij een ingewikkeld of omvangrijk verzoek mag zij de termijn met twee weken verlengen. Bij zeer veel informatie kunnen nadere afspraken nodig zijn.
De waarborgsom is aan regels gebonden
Bij woonruimte mag de waarborgsom sinds 1 juli 2023 maximaal twee maanden kale huur bedragen. Zijn er na het einde van de huur geen toegestane verrekeningen, dan moet de verhuurder de borg binnen veertien dagen terugbetalen.
Een privacyverzoek mag niet blijven liggen
Een organisatie moet in beginsel binnen één maand reageren als u een AVG-recht gebruikt, bijvoorbeeld het recht op inzage. Bij een ingewikkeld verzoek mag de termijn maximaal twee maanden worden verlengd. De organisatie moet dat wel binnen de eerste maand laten weten.
Niet iedere gezinsaanvraag heeft dezelfde beslistermijn
Voor een reguliere verblijfsvergunning voor een partner geldt doorgaans een beslistermijn van negentig dagen. Bij gezinshereniging door een familielid met een asielvergunning is de wettelijke beslistermijn negen maanden. De IND kan een termijn verlengen, bijvoorbeeld als informatie ontbreekt.
Een vakantieaanvraag mag niet zomaar worden geweigerd
Een werkgever moet in beginsel instemmen met een vakantieaanvraag. Alleen bij zwaarwegende bedrijfsbelangen kan hij bezwaar maken. Dat bezwaar moet schriftelijk en binnen twee weken na ontvangst van de aanvraag worden gemaakt. Vakantie op een ander moment moet wel mogelijk blijven.
De beroepstermijn is niet altijd zes weken
Voor beroep en hoger beroep tegen een overheidsbeslissing geldt meestal een termijn van zes weken. In sommige zaken, bijvoorbeeld bepaalde Ziektewetzaken, kan de termijn slechts twee weken zijn. Controleer daarom altijd de rechtsmiddelenclausule onderaan de beslissing.
Bezwaar schorst een besluit meestal niet
Een bezwaarschrift zet de werking van een overheidsbesluit meestal niet stil. Heeft het besluit direct ingrijpende gevolgen, dan kunt u naast het bezwaar de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening vragen. Daarvoor moet sprake zijn van spoed en moet er een bezwaar- of beroepsprocedure lopen.
Transitievergoeding vanaf de eerste werkdag
Beëindigt de werkgever de arbeidsovereenkomst of verlengt hij een tijdelijk contract niet, dan kan de werknemer vanaf de eerste werkdag recht hebben op een transitievergoeding. Of dat recht bestaat, hangt onder meer af van wie het initiatief tot beëindiging neemt en of een wettelijke uitzondering geldt.
Wettelijke garantie stopt niet automatisch na twee jaar
Wettelijke garantie heeft in Nederland geen vaste termijn. Een product moet zo lang meegaan als u er redelijkerwijs van mag verwachten. Wat redelijk is, hangt onder meer af van het soort product, de prijs en gedane beloften. Schade door verkeerd gebruik valt hier niet onder; ga bij een gebrek eerst terug naar de verkoper.
De jaarafrekening servicekosten moet op tijd komen
Een verhuurder moet de jaarlijkse afrekening van servicekosten normaal binnen zes maanden na afloop van het kalenderjaar verstrekken. Heeft u op 1 juli nog niets ontvangen, vraag de afrekening dan schriftelijk op. Reageert de verhuurder daarna niet, dan kan de Huurcommissie in veel gevallen worden ingeschakeld; de precieze route hangt af van uw huurcontract.
Bezwaar tegen direct marketing hoeft u niet uit te leggen
Maakt u bezwaar tegen het gebruik van uw persoonsgegevens voor direct marketing, dan moet de organisatie daarmee stoppen. U hoeft niet uit te leggen waarom. Dit verbod geldt voor direct marketing; de organisatie kan uw gegevens soms nog wel voor een ander, afzonderlijk rechtmatig doel verwerken.
Na twaalf maanden recht op een aanbod voor vaste uren
Blijft u na twaalf maanden als oproepkracht in dienst, dan moet de werkgever binnen één maand een aanbod doen voor minimaal het gemiddelde aantal uren van het afgelopen jaar. U mag het aanbod weigeren; na iedere volgende periode van twaalf maanden moet opnieuw een aanbod volgen. Voor bepaalde seizoensfuncties kan in een cao een uitzondering staan.
Incassokosten mogen bij consumenten niet direct worden toegevoegd
Bent u consument en blijft een rekening onbetaald, dan moet u eerst ten minste één betalingsherinnering krijgen. U krijgt veertien dagen om alsnog zonder incassokosten te betalen. In de herinnering moet staan hoeveel incassokosten daarna worden berekend. Voor zakelijke schulden kunnen andere regels of afspraken gelden.
Ernstige huurgebreken kunnen tot tijdelijke huurverlaging leiden
Bij sociale of middenhuur meldt u gebreken eerst schriftelijk en geeft u de verhuurder zes weken voor herstel. Blijven ernstige gebreken bestaan, dan kan de Huurcommissie de huur tijdelijk verlagen. Start u de zaak binnen zes maanden en krijgt u gelijk, dan gaat de verlaging meestal in vanaf de maand na uw melding. Schadevergoeding valt hier niet onder.
Een deurbelcamera mag niet zomaar de straat filmen
Een camera bij uw woning moet zoveel mogelijk alleen uw eigen bezittingen filmen. De openbare weg of het terrein van buren doelbewust vastleggen mag alleen in uitzonderlijke situaties, met een aantoonbaar goede reden en zo min mogelijk inbreuk op anderen. Ook een videodeurbel valt onder deze regels.
Een buitenlandse partner heeft niet altijd een mvv nodig
Of een machtiging tot voorlopig verblijf nodig is, hangt onder meer af van de nationaliteit en de persoonlijke situatie. Zo bestaan vrijstellingen voor bepaalde nationaliteiten en bijzondere verblijfsomstandigheden. Een mvv-vrijstelling geeft niet automatisch recht op verblijf: de IND beoordeelt nog steeds of aan de voorwaarden voor de verblijfsvergunning is voldaan.
Bij een contract van zes maanden of korter mag geen proeftijd staan
In een tijdelijk arbeidscontract van zes maanden of korter is een proeftijd niet toegestaan. Duurt het contract langer dan zes maanden maar korter dan twee jaar, dan is de proeftijd normaal maximaal één maand. De afspraak moet schriftelijk zijn; een cao kan voor tijdelijke contracten afwijkende regels bevatten.
Een stilzwijgend verlengd abonnement is meestal maandelijks opzegbaar
Na de vaste looptijd mag u als consument een automatisch verlengd abonnement in beginsel op ieder moment opzeggen. De opzegtermijn is meestal maximaal één maand. Voor sommige kranten en tijdschriften geldt een langere termijn. Accepteert u actief een nieuw aanbod, dan kan juist een nieuwe vaste looptijd ontstaan.
Laat de aanvangshuurprijs op tijd toetsen
Denkt u dat de kale huur bij de start te hoog is, dan kan de Huurcommissie de aanvangshuurprijs beoordelen. Bij de meeste nieuwe contracten moet het verzoek binnen zes maanden na de ingangsdatum worden gedaan. Voor tijdelijke contracten van vóór 1 juli 2024 kan een ruimere termijn gelden. Betaal de afgesproken huur door zolang er nog geen uitspraak is.
Het recht op verwijdering van persoonsgegevens is niet absoluut
U kunt verwijdering vragen als gegevens niet meer nodig zijn of onrechtmatig worden verwerkt. Een organisatie hoeft echter niet altijd te wissen. Zij mag gegevens bijvoorbeeld bewaren als een wettelijke bewaarplicht geldt of als dat nodig is voor een juridische claim. De organisatie moet uitleggen waarom zij een verzoek geheel of gedeeltelijk afwijst.
De inkomenseis bij gezinshereniging kent vrijstellingen
Bij verblijf als familie- of gezinslid beoordeelt de IND of de referent aan de inkomenseis voldoet. Heeft de referent de AOW-leeftijd bereikt, dan kan vrijstelling gelden. Ook blijvende en volledige arbeidsongeschiktheid kan een vrijstelling opleveren, maar daarvoor zijn passende bewijsstukken nodig. Een uitkering alleen is dus niet altijd voldoende.
Bij bezwaar krijgt u meestal de kans om te worden gehoord
Voordat de overheid op uw bezwaar beslist, krijgt u vaak gelegenheid om uw standpunt mondeling toe te lichten. U mag iemand meenemen of machtigen en de stukken liggen minimaal één week ter inzage. Horen kan achterwege blijven in wettelijke uitzonderingssituaties, bijvoorbeeld als het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond is.
Gecontroleerd op 29 juli 2026Een tijdelijk contract moet vaak één maand vooraf worden aangezegd
Duurt een tijdelijk arbeidscontract zes maanden of langer, dan moet de werkgever uiterlijk één maand voor het einde schriftelijk laten weten of het contract wordt voortgezet en onder welke voorwaarden. Bij een te late of ontbrekende aanzegging kan de werknemer een vergoeding krijgen. De regel geldt niet bij een uitzendbeding; ook kan de werkgever al bij de start schriftelijk aankondigen dat geen verlenging volgt.
Gecontroleerd op 29 juli 2026Een mondelinge koopafspraak kan rechtsgeldig zijn
Een koopovereenkomst kan schriftelijk, per e-mail of mondeling tot stand komen. Een handtekening is dus meestal niet nodig, al kan bewijs bij een mondelinge afspraak lastiger zijn. Voor onder meer de koop van onroerend goed, huurkoop, timesharing en bepaalde telefonische of huis-aan-huisverkopen gelden wel schriftelijke vereisten.
Gecontroleerd op 29 juli 2026Een sociale huurverhoging moet twee maanden vooraf worden aangekondigd
De verhuurder van een sociale huurwoning moet een gewone jaarlijkse huurverhoging schriftelijk en minimaal twee maanden voor de ingangsdatum voorstellen. In het voorstel horen onder meer de oude en nieuwe kale huur, de verhoging, de ingangsdatum en uitleg over bezwaar te staan. Is de aankondiging te laat, dan kan de ingangsdatum verschuiven. Voor andere huursectoren en bijzondere verhogingen kunnen andere regels gelden.
Gecontroleerd op 29 juli 2026De uitslag van het basisexamen inburgering is één jaar geldig
Wie voor gezinshereniging het basisexamen inburgering in het buitenland moet doen, moet de mvv in beginsel binnen één jaar na het slagen aanvragen. Daarna moet het hele examen opnieuw worden behaald. Niet iedereen hoeft het examen te maken: vrijstellingen bestaan onder meer voor bepaalde leeftijden, nationaliteiten, diploma’s en verblijfsaanvragen en moeten met de juiste stukken worden onderbouwd.
Gecontroleerd op 29 juli 2026Een hoofdregel is nog geen persoonlijk advies
Wetgeving en beleid kunnen veranderen en uitzonderingen kunnen bepalend zijn voor uw situatie. Deze pagina is voor het laatst inhoudelijk gecontroleerd op 29 juli 2026.