U heeft betaald, maar de afgesproken dienst wordt niet geleverd. Een aannemer komt niet terug om gebreken te herstellen. Of een zakelijke klant houdt zich niet aan duidelijke afspraken. Dan wilt u misschien van de overeenkomst af.

Een overeenkomst ontbinden kan vaak, maar niet altijd meteen. Meestal moet de andere partij eerst een laatste redelijke kans krijgen om alsnog na te komen. Hieronder leest u hoe dat werkt.

Stap 1: bepaal wat precies is afgesproken

Begin bij de overeenkomst. Die hoeft niet altijd op papier te staan: ook afspraken per e-mail, WhatsApp of mondeling kunnen bindend zijn. Schriftelijk bewijs maakt het wel veel eenvoudiger om aan te tonen wat partijen hebben afgesproken.

Verzamel daarom de offerte, opdrachtbevestiging, algemene voorwaarden, facturen, berichten en eventuele foto’s. Kijk vervolgens welke afspraak niet is nagekomen. Is er te laat geleverd, is het werk gebrekkig uitgevoerd of blijft betaling uit?

Stap 2: geef de andere partij meestal een laatste kans

In veel situaties moet u de andere partij eerst schriftelijk in gebreke stellen. U legt dan uit welke afspraak niet is nagekomen en geeft een redelijke termijn om het probleem alsnog op te lossen. Dit is geen formaliteit zonder betekenis: met de brief geeft u een duidelijke laatste kans.

Wat een redelijke termijn is, hangt af van de situatie. Voor een eenvoudige betaling kan veertien dagen passend zijn. Voor herstel van ingewikkeld bouwwerk kan meer tijd nodig zijn. Zet altijd een concrete einddatum in de brief en zorg dat u kunt bewijzen dat de brief is ontvangen.

Wanneer is een ingebrekestelling soms niet nodig?

Er zijn uitzonderingen. Een ingebrekestelling kan bijvoorbeeld achterwege blijven wanneer nakoming blijvend onmogelijk is, wanneer een duidelijk afgesproken fatale termijn is verstreken of wanneer de andere partij ondubbelzinnig laat weten niet meer te zullen nakomen.

Ga daar niet te snel van uit. Een datum in een offerte is niet automatisch een fatale termijn. Als u zonder geldige reden meteen ontbindt, kan juist u tekortschieten. Een korte, duidelijke ingebrekestelling voorkomt vaak discussie.

Stap 3: ontbind de overeenkomst schriftelijk

Is de hersteltermijn verstreken en is de afspraak nog steeds niet nagekomen? Dan kunt u de overeenkomst in veel gevallen geheel of gedeeltelijk ontbinden. Ontbinden betekent dat de overeenkomst wordt teruggedraaid voor zover dat mogelijk is.

Heeft u al betaald, dan kunt u terugbetaling vragen. Heeft de andere partij al iets geleverd dat u terug kunt geven, dan moet dat mogelijk worden teruggegeven. Bij werkzaamheden die niet letterlijk kunnen worden teruggedraaid, kan een waardevergoeding aan de orde zijn.

Niet iedere tekortkoming rechtvaardigt volledige ontbinding. Een klein gebrek kan te gering zijn om de hele overeenkomst te beëindigen. Gedeeltelijke ontbinding of prijsvermindering kan dan beter passen.

Kunt u ook schadevergoeding vragen?

Ontbinding en schadevergoeding zijn verschillende maatregelen. Heeft u aantoonbare schade doordat de andere partij tekortschiet, dan kunt u naast ontbinding soms schadevergoeding vorderen. Denk aan redelijke kosten om het werk door iemand anders te laten afmaken of directe gevolgschade.

U moet het verband met de tekortkoming kunnen uitleggen en de schade onderbouwen. Bewaar facturen, offertes, foto’s en correspondentie. U moet bovendien redelijke stappen nemen om verdere schade te beperken.

Voorbeeld van een duidelijke ingebrekestelling

Houd de toon zakelijk. Een juridisch sterke brief hoeft niet dreigend of onnodig lang te zijn. Duidelijkheid over de afspraak, de tekortkoming en de termijn is belangrijker.

Veelgemaakte fouten

• alleen telefonisch klagen en niets schriftelijk vastleggen;
• geen concrete hersteltermijn geven;
• de overeenkomst volledig ontbinden wegens een klein gebrek;
• een ander direct opdracht geven zonder de eerste partij een kans te geven;
• schade claimen zonder bewijs of duidelijke berekening;
• algemene voorwaarden en geschillenregelingen niet controleren.

Veelgestelde vragen

Kan ik een overeenkomst per e-mail ontbinden?

Vaak wel, zolang duidelijk is welke overeenkomst u ontbindt en waarom. Controleer wel of de overeenkomst of algemene voorwaarden een specifieke wijze van kennisgeving voorschrijven. Zorg daarnaast voor bewijs van verzending en ontvangst.

Kan ik meteen mijn geld terugvragen?

Dat hangt af van de tekortkoming. Meestal moet u eerst een laatste kans tot nakoming geven. Na een geldige ontbinding ontstaat in beginsel een verplichting om ontvangen prestaties ongedaan te maken.

Wat als slechts een deel van het werk niet goed is?

Dan kan gedeeltelijke ontbinding of herstel passender zijn. De gekozen oplossing moet in verhouding staan tot het gebrek.

Het Juridisch Loket licht de stappen bij niet-nakoming toe. Lees ook meer over onze hulp bij het contractenrecht.